Takip et

Yeni Parti Sıradışı Bir Tüzüğe Sahip midir?

🎧 Dinle ✕
DOI:10.5281/zenodo.23443360 Atıf Yap ✅ Kopyalandı! Kopyala ✅ Kopyalandı!

Bu yazı Yeni Parti Tüzüğü’nün mevcut iktisadi ve siyasi sistemi değiştirme potansiyeline sahip olup olmadığını zaman zaman içinden geldiği CHP Tüzüğü’yle karşılaştırmalara da başvurarak ana hatlarıyla değerlendirmeyi hedefliyor.

Bu yazı mevcut siyasi ve olağandışı hukuki ortamın zorlaması ve geniş halk kitlelerinin teşvikiyle kurucu kadrolarının içinden geldikleri CHP gibi köklü siyasi bir örgütü terketmeleri sonucu kurulan Yeni Parti (YP) Tüzüğü’nün, sınırlı sayıdaki maddeleri üzerinde odaklanarak ve CHP Tüzüğü’yle zaman zaman karşılaştırmalara da başvurarak, sıradışı bir özelliğe sahip olup olmadığını, Tüzüğün mevcut iktisadi ve siyasi sistemi temel alarak tasarlanıp tasarlanmadığını, özel olarak da sistemik sorgulamalara kapı aralayıp aralamadığını değerlendirmeyi hedeflemektedir.

Bürokratik ve yasal süreçlerle ilgili maddeler uzmanlık alanlarımızın ötesine geçtiğinden büyük ölçüde değerlendirmenin dışında tutulmuştur. Ayrıca kimi konuların ayrıntılarının düzenlenecek yönetmeliklere bırakılmış olması ve bu yönetmeliklerin hazırlanmasının da zamana yayılması kapsamlı bir değerlendirme yapmayı konunun uzmanları açısından da kısmen güçleştirdiğini belirtmek gerekmektedir[1].

YP Tüzüğü’nün resmi hazırlık süreci parti programından 2 gün önce, yani 22 Temmuz 2026 tarihinde tamamlanmış, kamuoyuna ise programla birlikte 25 Temmuz 2026’da sunulmuştur. YP Tüzüğü’nün uzunluğu, Programına yakın bir şekilde 40 sayfadan oluşmakta ve 91 sayfalık CHP Tüzüğü’yle karşılaştırıldığında, kısmen ayrıntılardan arınmış sade bir görüntü sunmaktadır. YP’nin her iki belgesinde de sadelik ilkesini izlediğini söyleyebiliriz. Tabii partinin zaman kısıtıyla karşılaşması nedeniyle de her iki belgede ayrıntılardan kaçınıldığı öne sürülebilir.

Partinin ağ sayfasında Tüzük metni standart bir şekilde tanımlanıyor: “Partimizin örgütlenme yapısını, organlarını ve işleyiş kurallarını belirleyen temel metin”.

Bu çalışmada zaman zaman karşılaştırma yaparken temel aldığımız CHP Tüzüğü ise 9-10 Mart 2018 tarihli 19. Olağanüstü Kurultayda kabul edilmiş olan tüzüktür. Toplamı 91 sayfadan oluşuyor. Mevcut YP Tüzüğünün 2 katından daha uzun. Aslında CHP Tüzüğü 2024’deki 20. Olağanüstü Kurultay’da kapsamlı değişikliklere uğradı ve bu haliyle boyutu 140 sayfaya ulaştı (CHP, 2024). Ancak “Mutlak Butlan” yönetimiyle birlikte bu değişikliklerin yerine 2018 yılında kabul edilen Tüzüğün hukuken geçerli olduğu tartışmaları gündeme geldi (Sarı, 2026). 2024 yılında değişime uğrayan tüzüğün hukuken geçerli olup olmadığı tartışmaları bir yana, biz de bu yazıda iki parti arasındaki zihniyet farklılığını daha net yansıtabileceği düşüncesiyle CHP için 2024 değişikliklerini dışarıda tutan 2018 metnini temel almayı uygun gördük[2].

Yeni Parti’nin Temel İlkeleri ve Siyasi Anlayışı

Tüzüğün 2. maddesi “Temel İlkeler ve Siyasal Anlayış” başlığı altında partinin temel ilkelerinden söz ediyor. 2. maddenin 7. ve 8. paragrafları YP programında da ayrıntılı olarak ele alınan iktisadi yaşama bakışı ilkeselleştirmeye çalışıyor diyebiliriz. Katman Portal izleyenleri açısından tüzüğün görece en ilgi çekici kısmı olabilir:

“(7) Yeni Parti, emeği yücelten, üreticiyi koruyan, üretimi çağın gerekleriyle dönüştüren kapsayıcı kalkınma anlayışını benimseyen bir partidir.

(8) Yeni Parti, herkes için haysiyetli bir yaşamın güvencesi olan sosyal devleti temel toplum ve devlet ilkesi olarak gören bir partidir” (Yeni Parti, 2026a: 5).

Parti Programında olduğu gibi, emeği ve üreticiyi öne çıkartan, çağdaş üretim yöntemleriyle kapsayıcı kalkınma yaklaşımını vurgulayan anlayışa Tüzük’te de rastlıyoruz. Ek olarak, iktisadi ve toplumsal yaşamın merkezine “sosyal devlet” ilkesinin yerleştirilmeye çabalandığını da gözlüyoruz[3].

Bunun yanında Tüzüğün 2. maddesi iktisadi yaşamı da etkileyen diğer önemli ilkelere de değiniyor. Örneğin partinin “çağdaş sosyal demokrat bir parti” olduğuna, “cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, devletçilik, laiklik ve devrimcilikten oluşan Atatürk ilkelerini” ve “Aydınlanma anlayışını”, “katılımcı demokrasiyi” benimsediğine, “insan haklarının güvencesi olan hukuk devletini esas” aldığına vurgu yapılıyor (Yeni Parti, 2026a: 5).

Partinin Temel Amacı Nedir?

Tüzüğün 3. maddesi YP’nin temel yönelişini ve esas amacını dillendiriyor. Buna göre temel amaç “Cumhuriyet’in eşitlik, özgürlük ve adalet ideallerini”, “canlı ve yeni bir toplumsal sözleşme” oluşturarak geleceğe taşımak olarak belirlenmiş gözükmektedir (Yeni Parti, 2026a: 5).

Tüzüğün 3. maddesindeki amaç başlığı altında 2.-5. paragrafları parti programında her biri ayrı bir bölüm olarak görece ayrıntılı olarak işlenen konu başlıklarının tek bir paragrafta örgütün genel amaçları doğrultusunda özlü olarak yeniden ifadelendirilmesine rastlıyoruz. Bu çerçevede Katman Portal’ın esas ilgi alanına daha yakın duran iki konuya bir kez daha değinmek yerinde olabilir.

Tüzük’teki 3. maddenin 3. paragrafı “kalkınma ve ekonomi politikalarında” güdülen temel amacı özetlemektedir: “Üretim odaklı ve ekonomiyi dönüştüren bir anlayışla, emeğin üstünlüğüne dayanan, tüm toplumun hep birlikte zenginleşmesine imkân verecek eşitlikçi, adil, sürdürülebilir ve kapsayıcı bir kalkınmadır (…)” (Yeni Parti, 2026a: 6). Burada dile getirilen kalkınma anlayışı her ne kadar kapsayıcı, emek yanlısı, iktisadi büyümeyi ve büyümenin çıktılarının adil paylaşımını temel alması açılarından mevcut siyasi iktidarın genel eğilimlerinden anlamlı bir biçimde farklılaşıyor görüntüsü verse de, iktisadi yapının işleyişinde sistemik bir sorgulamaya yönelmemekte, kapitalist üretim tarzına karşıt ve onu aşmayı hedefleyen bir almaşık sunma çabasına girişmemektedir.

4. paragrafta ise öngörülen “sosyal devlet politikalarıyla” nelerin amaçlandığı özetlenmektedir: “Herkes için haysiyetli bir yaşamın, sosyal adaletin, toplumsal eşitliğin ve kapsayıcı bir düzenin kurulmasıdır (…) Barınma, eğitim, sağlık gibi temel hakların kamusal güvence altına alınmasıdır (…)” (Yeni Parti, 2026a: 6) Tıpkı bir önceki başlıkta olduğu gibi, bu başlık altında da eşitlik, adalet ve kapsayıcılık kavramlarının gündemde tutulduğunu gözlüyoruz. Mevcut siyasi iktidarın dikkate almadığı kavramların altının çizilmesi çabasına rastlıyoruz. Belki bunlardan daha önemlisi ve Cumhuriyetin geçmiş yüzyılının önemli bir kesitinde, en azından 1970’lerin sonuna kadarki yaklaşık ilk 50 yıllık deneyimine kısmen damgasını vuran kamucu sosyal devlet anlayışının yeniden canlandırılmasına yönelik bir isteğin gündeme getirildiğini söyleyebiliriz. Bununla birlikte kamucu anlayışın yerleşiklik kazanabilmesi için gerekli iktisadi, siyasi ve ideolojik altyapının nasıl oluşturulacağı ve yurttaşların kamuculuk üzerinde hemfikir olmalarının nasıl sağlanabileceği konusu ise belirsizliğini korumaktadır[4].

Nasıl bir Siyasal Yaşam Anlayışı Öngörülüyor?

Tüzüğün 4. maddesinde siyasal yaşam anlayışı tanımlanıyor. Bu madde altında parti üyeliğinin başka insanların hayatını iyileştirme doğrultusunda sunulan onurlu bir hizmet olduğuna vurgu yapılarak üyelerinden diğerkâmlık ve toplumsal fayda misyonunun altının çizildiği bir profil sunuluyor diyebiliriz.

Bu başlık altında ve ilk paragrafta belirtilen diğer ilgi çekici vurgu ise YP’nin üyelerine “eşit ve sömürüsüz bir Türkiye idealini” gerçekleştirecek bir misyon yüklemesidir. Tabii bu tür bir misyonun mevcut kapitalist sistem içinde gerçekleştirilebilmesinin ne kadar olanaklı olduğu ayrı bir tartışma konusudur. Bununla birlikte, söylem düzeyinde bile kalsa eşit ve sömürüsüz bir ülke hedefinin belirlenmiş olması dikkat çekicidir ve benzer bir vurguya CHP Tüzüğünde rastlanmamaktadır[5].

Kongre ve Kurultay süreçleri YP Tüzüğünde CHP Tüzüğüne göre bürokratik anlamda oldukça kısaltılmış ve sadeleştirilmiştir. CHP Tüzüğünde çok fazla ayrıntı ve uzun süreçlerin betimlendiği gözleniyor. Ancak CHP Tüzüğü’yle karşılaştırıldığında, YP Tüzüğü’nün içeriğinde köklü bir değişim olduğunu söylemek de epey iddialı bir yaklaşım olur. Ancak fiili durum ile yasal zorunlukluklar arasında kayda değer bir farklılaşmanın yaşandığı da belirtilmelidir. Seçim süreçlerinin delege seçimi üzerinden ilerlemesi 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu (https://www.ysk.gov.tr/doc/mevzuat/dosya/1543/2820.pdf) tarafından yasal bir zorunluluk olarak görülmekle birlikte, partinin ilçe, il ve genel başkanlık seçimlerinde esas kararın tüm üyeler tarafından ön seçim yoluyla alınması yönünde bir iradeyi de uygulamaya sokmayı hedeflemiş[6] ve ilçe başkanlığı seçimlerinde bu yöntem devreye sokulmuştur[7]. Bu sistem il ve genel başkan seçimlerine taşınabilir ve kalıcı hale getirilebilirse parti üyelerinin doğrudan temsili benzeri demokratik ve katılımcı seçim süreçlerinin önünün açılmasına ve fiilen delege sisteminden köklü bir kopuşun gerçekleşmesine tanıklık edebiliriz. D.

Ayrıca YP Tüzüğü’nde genel merkezin il ve ilçe kongrelerinde adaylık sürecine yönelik müdahaleci tutumlarının önüne geçme amacıyla bazı kısmi önlemler alınmış, kısıtlamalar koyulmuştur. 28. Maddenin 2. ve 3. paragraflarında şunlar yer alıyor:

“(2) Nüfusu 20.000’den fazla olan yerlerde milletvekilleri, belediye ve il genel meclis üyeleri, kongrelerde aday olamazlar ve ilçe kongre delegesi olarak seçilemezler, il/ilçe başkanı ve yönetim kurulu üyesi olamazlar.

(3) Büyükşehir sınırları içinde kalan nüfusu 20.000’den fazla olan yerlerde partili belediyeler, bunların bağlı kuruluşları ve iştiraklerinde çalışanlar, buraların yönetim ve müdürler kurulu üyeleri ile danışmanlar kongrelerde aday olamazlar ve ilçe kongre delegesi olarak seçilemezler, il/ilçe başkanı ve yönetim kurulu üyesi olamazlar.” (s.20)

Bununla birlikte, CHP Tüzüğü’ne benzer şekilde YP Tüzüğü’nde de pek çok kritik ve stratejik kararı parti başkanının alması veya karar alma süreçlerini bizzat kendisinin başlatması uygulamasına rastlıyoruz[8].

Aday Gösterilme ve Kotalar Meselesi Neleri İfade Ediyor?

Cinsiyet ve gençlik kotası Tüzük boyunca ara ara geçiyor. Tam olarak neyi ifade ediyor bu kotalar? Nasıl belirleniyor?

CHP Tüzüğü’nde milletvekili dahil tüm kurullara yönelik yapılan seçimlerde kota uygulanacağı şu şekilde belirtiliyor: “(…) yüzde otuz üç (%33) cinsiyet ve yüzde yirmi (%20) gençlik kotası uygulanır” (s.57)

Kota uygulaması YP Tüzüğünde CHP’ye göre biraz daha katı belirlenmiş gözükmektedir. “Örgüt denetiminde önseçim veya örgüt denetiminde aday yoklamasında seçimle belirlenen” milletvekili ve diğer tüm kurullar için yapılan aday seçimlerinde yüzde elli (%50) cinsiyet kotası uygulanıyor (s.27). Ancak geçici maddeye göre cinsiyet kotasının %50 olarak uygulanmasının aşamalı olarak gündeme gelmesinin planlandığı anlaşılmaktadır. Şöyle ki: Geçici Madde 3 ‘e göre “(1) Tüzüğün 36/1. maddesinde düzenlenen cinsiyet kotası, 1. Olağan Kurultaya kadar yüzde otuz üç (%33); 1. Olağan Kurultayda yüzde otuz beş (%35); 2. Olağan Kurultayda yüzde kırk (%40); 3. Olağan Kurultayda yüzde kırk beş (%45) ve 4. Olağan Kurultayda yüzde elli (%50) olarak uygulanır.” (s. 40)

Benzer şekilde, örgüt denetiminde yapılan aday belirleme seçimlerinde %25’lik gençlik kotası uygulanması söz konusudur. Bu oran 18-25 yaş aralığı için %10 gençlik kolları kotası; 26-40 yaş aralığı için ise %15 çalışma çağı kotası olarak uygulanacaktır (s. 27). YP Tüzüğü’nde gerek cinsiyet gerekse gençlik kotaları, CHP Tüzüğü’yle karşılaştırıldığında daha yüksek düzeyde belirlenmiş gözükmekte ve özellikle cinsiyet kotası oldukça eşitlikçi bir düzeye ulaşmış gözükmektedir.

Üst üste aday gösterilme konusunda ise CHP’de şöyle bir ifade bulunuyor: “Bir kişi iki dönem üst üste merkez adayı gösterilemez.” (s. 55)

YP Tüzüğü de aday belirleme konusunda bazı kısıtlamalar koymuş: “Bir kişi en fazla üç dönem üst üste milletvekili seçilebilir.” Üç dönemden fazla üst üste milletvekili seçilemez. Üst üste olmamak kaydıyla, ara verilerek 3 dönemden fazla seçilmenin önünde herhangi bir engel gözükmüyor. Ayrıca ilgili maddede (Madde 33, 9. Paragraf, s.25) bu kısıtın (dönem kuralı) çeşitli istisnaları olduğu anlaşılmaktadır. Şöyle: “Yarısı tamamlanmadan seçimlerin yenilendiği yasama dönemleri hesaba katılmaz. Önseçim, örgüt denetiminde önseçim, aday yoklaması, örgüt denetiminde aday yoklaması yöntemlerinde dönem koşulu aranmaz. Partinin milletvekili bulunmayan seçim çevrelerinde milletvekili çıkarmak veya bu seçim çevrelerinde partinin oyunu yükseltmek amacıyla Merkez Yönetim Kurulunun önerisi Parti Meclisi kararıyla dönem kuralı uygulanmayabilir.” (s.25) İstisnaları uç örnekler olduğunu varsayıp üç dönemde fazla üst üste seçilmeme kuralının değişim ve yenilenme yolunda önemli bir adım olduğunu düşünebiliriz. D

Ek olarak MV adaylarının saptanmasında kullanılan yöntemler şu şekilde sıralanmış: “TBMM üyeliği için adayların saptanmasında yöntemler önseçim, örgüt denetiminde önseçim, aday yoklaması, örgüt denetiminde aday yoklaması ve merkez yoklamasıdır.” Bu yöntemlerin çoğunda merkezi denetim söz konusu. En geniş ve serbest seçimin söz konusu olabileceği aday seçim süreci olarak öne çıkan önseçimde de sürece katılanlar ilgili yerel bölgenin parti üyeleriyle sınırlı. Ve bu yöntemin ne kadar yaygın bir şekilde kullanılacağı da belirsiz gözükmektedir.

Öte yandan, CB adayının saptanması yöntemlerinde (34. Madde, s. 26) biraz daha esneklik ve görece daha geniş katılımcılık bir olasılık olarak söz konusu olabiliyor. Çünkü bu süreçte kullanılan yöntemler “Cumhurbaşkanı adayı seçmen yoklaması, önseçim, aday yoklaması, merkez yoklaması yöntemlerinden biriyle” belirlenebiliyor. Her ne kadar “hangi yöntemin uygulanacağına Parti Meclisi karar verir” deniyorsa da diğer yöntemlerden farklı olarak “seçmen kütüğünde kayıtlı seçmenlerin katılımıyla” yapılan “seçmen yoklaması” bir olasılık olarak Tüzük’te yer almış. CB gibi mevcut sistemde seçilmesi için yüksek oy oranı gereken aday süreçleri için bu tür yöntemler hem zorunluluk gibi gözükmekte hem de görece demokratik bir siyasi ortamın oluşturulması için daha anlamlı bir yöntem olarak önem kazanmaktadır diyebiliriz.

Aslında benzer yöntemin hiç değilse bir olasılık olarak MV seçimleri için de gündeme getirilmesi Türkiye’nin siyasi yaşamı açısından yenilikçi ve sıradışı bir unsur/deneme olabilir ve partiye katılımları da teşvik edebilirdi. Ancak böyle bir deneme yapılmamıştır[9].

Bu arada yerel seçimlerde adayların saptanmasında da MV aday belirleme süreçlerine benzer bir yol izleniyor. En katılımcı ve görece en demokratik denebilecek yöntem önseçim (s. 26). Diğerlerinde merkezi denetim ve belirleyicilik oldukça baskın ve yaygın bir aday belirleme yöntemi olacakmış izlenimi ediniliyor.

Sonuç

Bu yazıda YP Tüzüğü’nün bazı kısımlarını zaman zaman kendi başına, zaman zaman da CHP Tüzüğü ile karşılaştırmalı olarak ele almaya çalıştık. Uzmanlık ve ilgi alanımızın dışında kalan alanlara mesafeli durup siyasi ilkeler ve iktisadi yaşama yönelik ve partinin temel amaçlarıyla ilgili kısımlar üzerinde biraz daha ayrıntılı olarak durmaya çalıştık. Değerlendirmelerimizden ortaya çıkan nihai sonuç Tüzüğün büyük ölçüde içinden çıktığı CHP Tüzüğü ile benzerlikler gösterdiği, fiilen gerçekleştirilmesi tasarlanan tüm üyelerin katıldığı seçimle ilçe, il ve genel başkanın belirlenme çabası dışında, sıradışı özelliklere sahip olmadığı yönündedir. Mevcut yasal düzen içinde kalıp o düzende kısmi iyileştirmelerle sınırlı bir metinle karşı karşıya olunduğu öne sürülebilir. Daha eşitlikçi, toplumun zenginliğini, kamusal kaynakların önemini ve emeğin değerini öne çıkaran kimi dikkate değer unsurlara rağmen, köklü değişiklikler vaad eden bir Tüzükle karşı karşıya olduğumuzu da iddia etmek abartılı olacaktır. Mevcut siyasi iktidarı değiştirmek an itibariyle yegâne öne çıkan örtük bir hedefmiş gibi gözükmektedir. Bu da önemsiz sayılamayacak bir hedef olarak görülebilir. Değişim için yeterli olup olmadığını ise zaman ve partinin diğer siyasi yapılarla ortaklaşa tutumundaki yapıcı ve kararlı tutumu belirleyecektir diyebiliriz.

Kaynakça

CHP (2018). CHP Tüzük (9-10 Mart 2018 Tarihli 19. Olağanüstü Kurultayda Kabul Edilmiştir). https://chp.org.tr/yayin/chp-parti-tuzugu

CHP (2024). CHP Tüzük: 20. Olağanüstü Kurultay, 6-7-8 Eylül 2024. Ankara.

Mıhcı, H. (2026). Yeni Parti Programının Ekonomi Politiği. Katman Portal. https://katmanportal.com/doi/10.5281/zenodo.22085471

Sarı, M. (2026). “Ayrışmayı ve Çatışmayı Asla İstemiyoruz”, 3 Haziran 2026 tarihli basın açıklaması. http://chp.org.tr

Yeni Parti (2026a). Yeni Parti Tüzük. https://yeni-parti.org.tr/uploads/belgeler/tuzuk-1785158347987.pdf

Yeni Parti (2026b). Ortak Gelecek için Yeni Parti Programı. https://yeni-parti.org/assets/docs/parti-programi.pdf

  1. Örneğin YP Tüzüğü’nün 37. maddesiyle aday saptamaya ilişkin “diğer konuların” (Yeni Parti, 2026a: 27), 53. maddesiyle disiplin işlerine ilişkin “öteki” tüm konuların yönetmeliklerle düzenleneceği belirtilmektedir (Yeni Parti, 2026a: 34). Benzer şekilde, Tüzük’te “kadın ve gençlik kollarının örgütlenmesi, seçimleri, çalışma yöntemleri ve öteki konular yönetmelikle düzenlenir” ifadelerine de rastlanmaktadır (Yeni Parti, 2026a: 38). Ek olarak, Tüzüğün 64. maddesine göre, yönetmeliklerin hazırlanması, onaylanması ve yürürlüğe girme tarihleri de belirlenmiş, pek çoğunun hazırlanması için altı aylık bir zaman aralığı verilmiştir (Yeni Parti, 2026a: 39). Bununla birlikte, bazı yönetmeliklerin (Gençlik Kolları Yönetmeliği, Kadın Kolları Yönetmeliği gibi) şimdiden hazırlanıp partinin ağ sayfasından erişime açıldığını da gözlemekteyiz. ↑
  2. Aslında 2024 değişiklikleri sonrası oluşan CHP Tüzüğü ile YP Tüzüğünün birbirine çok daha yakın olduğu vurgulanmalıdır. 2024 Tüzüğündeki en önemli değişiklik adaylık ve seçim süreçlerinde önseçimin güçlendirilmesidir. Bunun dışında temsil ve adaylık süreçlerinde kadın ve gençlerin daha güçlü bir şekilde gözetilmesi doğrultusunda değişiklikler yapılmıştı. Milletvekilliği için 3 dönem sınırı getirilmişti. MYK oluşumunda genel başkanın yetkileri daraltılırken Parti Meclisi denetimi genişletilmişti. Ayrıntılar için, bkz. CHP (2024). Ancak 2024 değişikliklerini içeren tüzüğe CHP ağ sayfasından erişilemediği belirtilmelidir. Mevcut parti tüzüğü olarak ağ sayfasında 19. Olağanüstü Kurultayda kabul edilerek 10 Mart 2018 tarihinde yürürlüğe giren tüzük yer almaktadır. ↑
  3. YP Programının neredeyse yarısı “kapsayıcı kalkınma” ve “sosyal devlet” anlayışına ayrılmış durumdadır (Yeni Parti, 2026b: 13-32). Bu anlayışın ayrıntılı bir değerlendirmesini Katman Portal’da daha önce yayınlanan bir yazımda yapmaya çalışmıştım (Mıhcı, 2026). ↑
  4. Tabii bir parti tüzüğünün bu gibi genel hedeflere ulaşma konusunda ne tür araçların kullanılabileceği tartışmasına ayrıntılı olarak girmesini beklemenin teknik olarak aşırı bir beklenti olduğunu da belirtmek yerinde olur. ↑
  5. CHP Tüzüğünde Siyasal Yaşam Anlayışı başlığı altında siyasal etkinliklerde “kamusal yararın gözetilmesi” ve “toplumsal çıkarın korunması” ifadeleri geçmekle birlikte (CHP, 2018: 11), üyelerine yüklenen misyonların YP Tüzüğü’nde belirtildiği kadar keskin ve belirgin olduğunu söyleyemeyiz. ↑
  6. Yeni Parti’de ilçe, il ve genel başkanın doğrudan üyeler tarafından seçileceği ilk olarak 20 Ağustos 2026 tarihinde parti yönetimi ve genel başkan Özgür Özel tarafından duyurulmuştur. ↑
  7. Tüzüğe göre ilçelerde ilçe başkanı seçimi için 400 delegenin oy kullanabileceği, üye sayısı 400’ün altında olan ilçelerde tüm üyelerin kongreye katılabileceği belirtilmişken (Yeni Parti, 2026a: 20), Yeni Parti’nin Ankara-Çankaya ilçe kongresinde ön seçimle sandığa giden üyelerin oylarıyla Ercan Başal 2619 oy alarak seçimi önde tamamlamış, rakibi Ali Uykun ise 2101 oyda kalmıştır. Buradan da anladığımız Yeni Parti Çankaya İlçe Başkanının seçimine 5.000’ne yakın üye katılmıştır (https://sonsoz.com.tr/ercan-basal-yeni-parti-cankaya-ilce-baskani#google_vignette). Benzer şekilde, Ankara-Mamak’da yapılan Yeni Parti ilçe başkanlığı seçimlerine de 4000’in üzerinde üye katılmış ve bu üyelerin 3232’sini alan Şerif Demirbaş başkan seçilmiştir (https://www.mamak.bel.tr/haber/seref-demirbas-yeni-parti-mamak-ilce-baskani-secildi/) ↑
  8. Örnek olarak Tüzüğün 23. maddesinin 3. paragrafı verilebilir: “Merkez Yönetim Kurulu üyeleri Genel Başkan tarafından ya da Parti Meclisinin 1/3’ünün yazılı önerisi ve 2/3’ünün oyuyla görevlerinden alınabilir. Genel Başkan yerlerine yenilerini seçer.” (Yeni Parti, 2026a: 17) ↑
  9. 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 37. Maddesi ((https://www.ysk.gov.tr/doc/mevzuat/dosya/1543/2820.pdf)) partilerin milletvekili adaylarının belirlenme yöntemlerine ayrılmıştır. Parti üyesi olmayan seçmenlerin milletvekili adaylarının belirlenmesine katıldığı bir yoklamanın bu maddede geçmediğini belirtmemiz gerekiyor. Tüzük düzenlemesiyle böyle bir yola gidilmesinin yasal olarak sorun yaratma olasılığı da not edilmelidir. ↑
Önerilen Alıntı: Alıntıyı Kopyala
H. Hakan Mıhcı (2026). Yeni Parti Sıradışı Bir Tüzüğe Sahip midir?. Katman Portal. https://katmanportal.com/doi/10.5281/zenodo.23443360
  • Orta Doğu Teknik Üniversitesi Ekonomi Bölümü’nden 1988 yılında mezun oldu. 1998 yılında Hacettepe Üniversitesi İktisat Bölümü’nde ekonomi doktorasını tamamladı. Aynı üniversitede uzun yıllar öğretim üyesi olarak çalıştı. Hacettepe Üniversitesi dışında akademik etkinliklerini Sussex, Göttingen ve KU Leuven üniversitelerinde yürüttü. Başlıca çalışma alanları kalkınma, çevre, çalışma ve Türkiye iktisadı ile iktisat tarihi ve politik iktisattır. Ulusal ve uluslararası dergilerde yayınlanan makaleleri, ulusal ve uluslararası kitaplarda yer alan kitap bölümleri ve editörlükleri bulunmaktadır. Halen Başkent Üniversitesi Ekonomi Bölümü’nde öğretim üyesi olarak çalışmaktadır.

    Diğer Yazıları
Yapay Zeka Kullanımı Beyanı

Yazar bu yazının hazırlanmasında yapay zeka aracı kullanmamıştır.