Takip et

… Silahlaştırılmış Karşılıklı Bağımlılık … – Altın Üzerine Sorgulamalar (VIII-Kısım 2/4)

🎧 Dinle ✕

Not: Bu yazı, “Mali Baskınlık, Silahlaştırılmış Karşılıklı Bağımlılık, Bretton Woods 3.0 ve Çatırdayan Hegemonya – Altın Üzerine Sorgulamalar (VIII)” başlığı altında çalışılmış ve yayımlanmak üzere dört kısma bölünmüş bir metnin ikinci parçasıdır.

… Silahlaştırılmış Karşılıklı Bağımlılık …

Liberal küreselleşme anlatısı, sınır ötesi ticaret ve sermaye akımlarının yarattığı karşılıklı bağımlılığın jeopolitik gerilimleri kendiliğinden törpüleyeceğini varsayan/öngören iyimser kabullerle şekillendi. Dar iktisat bakış açısının da bu kabullerin yerleşmesinde ve yaptırımlar, gümrük tarifeleri ve ithalat kotaları, sermayeyi veya ticareti kısıtlayan tedbirler ve kamu destekleri gibi faktörlerin etkisiz ya da zararlı olduğu düşüncesinin pekişmesinde büyük katkısı oldu. Tarife tartışmalarında işi David Ricardo’nun (1772-1823) “mukayeseli üstünlükler” ilkesine götürmek, devletlerin ve ekonomilerin kompleks ilişkilerinin mahalle bakkalıyla yaptığımız ticaretin ikimize de faydası olduğu önermesine dayanarak çözümlenebileceğini düşünmek garip ama tartışmaların temelinde de bundan daha fazlası bulunmuyor.

Yakın tarihten daha ciddi ve gelişkin bir örnek, Fernández-Villaverde’nin (2026) son Jackson Hole toplantısında yaptığı sunumda karşımıza çıkıyor. Muazzam ölçekli bir ampirik araştırma temelinde, petrole ilişkin yaptırımların nasıl etrafından dolaşıldığını ve etkisiz kaldığını gösteren yazar, finansal yaptırımların da aynı sorunlarla malul olduğunu savunuyor. Genel olarak, yaptırımların nadiren çalıştığı, yaptırım uygulanan diktatörlerin maliyetlerden kaçınabildiği, yaptırımların etrafında dolanmanın yeni bir endüstri / ekonomi yarattığı ve doların silah olarak kullanımının doların küresel temelini zayıflattığı sonuçlarına ulaşıyor[1]. Bu tespitlere dayanarak politika yapıcılara ne öneriliyor bilemiyoruz ancak bazısı isabetli, bazısı oldukça sorunlu bu genellemelerin temelinde şu önerme yatıyor: “Modern ekonomiler birer ağdır. Bir bağlantıyı kestiğinizde ağ, genellikle düşük maliyetle kendine yeni bir rota bulur (veya akışı farklı kanallara yönlendirir)”. Ağ benzetmesi faydalı, birazdan göreceğiz; fakat bu analiz birkaç önemli noktayı kaçırıyor: (i) küresel ağlar üzerinde hiçbir güç mücadelesi ve stratejik rekabet konuya dahil edilmiyor; (ii) her ağın aynı/benzer “topoloji”ye sahip olduğu varsayılıyor. Dolayısıyla kritik teknolojiler, stratejik kaynaklar ve finansal altyapılar gibi ağırlık merkezleri olan ağların düşük maliyetlerle yeniden yönlendirilemeyeceğini gözden kaçırıyor. Bizim konumuz özelinde de şimdilik şunu söylemekle yetinelim: ABD dolarının uluslararası sistemdeki merkezî rolünü gerçek anlamda yeniden yapılandırmanın maliyeti tahayyül sınırlarının ötesinde olabilir.

ABD’nin küresel finansal ağları açık bir yaptırım silahına dönüştürmesi meselesi, ters tepen ufak tefek sonuçları ya da buna verilen zayıf reaksiyonları işaret ederek kaçınma yolları zaten mevcut diyerek geçiştirilebilecek bir konu değil. Uluslararası ilişkiler yazınında Farrell ve Newman’ın (2019) kuramsallaştırdığı üzere, küresel ekonomik ağlar, liberal küreselleşmeci perspektifte varsayıldığı gibi simetrik ve eşitlikçi bir mimariyle örgütlenmez. Fiziksel ve finansal altyapılar; ölçek ekonomileri, ağ dışsallıkları, likidite yoğunlaşması ve tarihsel-siyasi güç ilişkilerinin bileşimiyle, az sayıda merkezin orantısız ağırlık kazandığı ve belirli düğüm noktalarının vazgeçilmez işlevler üstlendiği asimetrik bir “merkez ve uçlar” (hub-and-spoke) hiyerarşisine evrilir. Farrell ve Newman’ın teorisine göre, uluslararası ağların bu merkezî düğüm ya da boğum noktaları üzerinde siyasi ve hukuki yetki sahibi olan devletler, uygun yerel kurumsal kapasiteye de sahiplerse, bu ağları rakipleri hakkında stratejik bilgi toplamak, zayıflıklarını tespit etmek veya onları iktisadi ve finansal olarak boğarak politika değişimine zorlamak için kullanabilirler. Ağlardaki merkezi pozisyonların bu şekilde zorlayıcı bir kaldıraç olarak kullanılması, yazarlarca, karşılıklı bağımlılığın silahlaştırılması (weaponized interdependence— kısaca WI) kavramıyla tanımlanmaktadır. Son yıllarda bu kavram etrafında oldukça geniş bir literatür şekillenmiştir[2].

Drezner (2021) ve James’in (2021) dikkat çektiği üzere, bu asimetrik ağların başlangıçta kabul görüp kök salması, paradoksal biçimde, özel sektör aktörlerince verimlilik arayışıyla kurulmuş ve benimsenmiş olmalarına, merkezdeki egemeninse bu altyapıya uzun süre müdahale etmeyerek çevre ülkelerde alışkanlık yaratmasına dayanmaktadır. Geleneksel ticaret yaptırımlarının aksine, ağ merkeziliğine dayanan bu güç egemene çok taraflı koalisyonlara ihtiyaç duymadan tek taraflı hareket etme, hedef ülkeyi destekleyecek kara şövalyeleri (black knights — yaptırımları delmeye veya kayıpları telafi etmeye yardımcı olan rakip güçleri) devre dışı bırakma ve müttefikleri düşük maliyetle hizaya sokma kapasitesi bahşeder[3].

WI teorisine göre, merkezi düğümleri kontrol eden egemen güç iki asimetrik kapasite elde eder (Farrell ve Newman, 2019): (i) Panoptikon (Panopticon) Etkisi[4]: Merkezi iletişim ve takas ağları üzerinden geçen tüm sermaye ve bilgi akışlarını gözetleyerek asimetrik bir istihbarat tekeli kurmak (11 Eylül sonrasında ABD Hazinesi’nin Terörizmin Finansmanını İzleme Programı vasıtasıyla SWIFT verilerini doğrudan izleme havuzuna bağlaması gibi); (ii) Boğum Noktası (Chokepoint) Etkisi: Hedef rakibin merkezi düğüme erişimini tek taraflı olarak keserek onu ağdan bütünüyle izole etmek (2012’de İran bankalarının SWIFT’ten çıkarılması ve 2022’de Rus bankalarının ve rezervlerinin sistem dışına itilmesi gibi). İşte bu ikinci mekanizma, bizim son altın rallisinin başlangıç noktasına koyduğumuz temel kırılmadır; fakat, merkez bankalarının rezerv tercihlerindeki dönüşümde hem boğum noktası darbesinden hem de panoptikon gözetiminden kaçınma arzusunun payı olabileceğini de not edelim.

ABD dolarının küresel rezerv para statüsünü hangi tarihsel faktörün (doğal, ekonomik ve piyasa merkezli faktörler mi; devlet güdümlü, stratejik olarak hedeflenmiş veya askeri güçle dayatılmış bir proje mi?) daha çok beslediği tartışması bir yana, bugün için apaçık gerçek şudur ki küresel finansal ağların boğum noktasında ABD oturmaktadır. Washington, rezerv para ihraççısı olmanın sağladığı ayrıcalığı, küresel finansal mesajlaşma protokolleri ve takas odaları üzerindeki merkezi konumunu, kendi sınır-ötesi yargı yetkisiyle bütünleştirerek, ikincil yaptırım tehditleriyle hem müttefiklerini hem de bu ağlara göbekten bağlı üçüncü ülkeleri kendi jeopolitik çizgisine uymaya zorlayabilmektedir. Oatley’in (2021) gösterdiği üzere, küresel bankacılık sisteminin dolar fonlamasına ve ABD muhabir bankalarındaki takas hesaplarına olan varoluşsal bağımlılığı, ABD Hazinesi’nin kara listeye aldığı bir kurumu veya ülkeyi küresel finans sisteminde anında “cüzzamlı”ya çevirmesine imkân tanımaktadır. Ne var ki bu muazzam güç kendi içinde bir paradoksu da barındırıyor: küçük devletlere ve izole bankalara karşı kusursuz çalışan bu silah, alternatif fiziksel boğum noktalarını kontrol eden büyük güçlere karşı kullanıldığında ve aşırıya kaçıldığında, hedef aktörleri paralel ağlar kurmaya ve sistemden kopmaya zorlayarak bizzat hegemonun kendi yapısal gücünü aşındırma riski taşır (James, 2021; Oatley, 2021)[5]. Elbette yukarıda değindiğimiz üzere her ekonomik ağ aynı topolojiye sahip değildir ve aynı katılıkta kendinden stratejik anlamda faydalanmaya izin vermez. Örneğin fiziksel petrol ticaret ağının hiyerarşisi görece dağınıktır; ABD’nin kendi yarımküresindeki Venezuela petrolünün akışını kesmesi mümkünken, Avrasya’daki enerji akışlarını “gölge filolar” nedeniyle tamamen kilitleme gücü sınırlıdır. Ne var ki küresel finans ve dolar takas sistemindeki merkezileşme bambaşka bir boyuttadır. Burada ufak tefek kaçak yollar ve kanallar inşa edilebilir ama New York’ta gerçekleşen nihai küresel rezerv para takasının (ve SWIFT gibi bir altyapının) yerine geçecek derinlikte bir likidite otoyolunu bugünden yarına inşa edemez, kısa vadede kolay kolay baypas edemezsiniz. Sonuçta karşılıklı bağımlılık, liberal küreselleşmecilerin iddia ettiği gibi tarafları barışa zorlayan nötr bir zemin olmak yerine, sistemin merkezindeki egemenin elinde stratejik bir cephaneliğe dönüşmüş durumdadır ve bundan kolay ve maliyetsiz bir kaçış yolu da yoktur.

Yazının önceki kısmında değindiğimiz gibi, ABD yaptırımları 2022’de başlamadı; rezerv varlıkların dondurulmasının ilk örneği de Rusya değildi. ABD, 1979 İran Devrimi sırasında İran’ın 2 milyar dolara yakın varlığını dondurdu; 2021’de Afganistan’ı Taliban’a terk ederken de bu ülkenin 7 milyar dolarlık rezerv varlığını dondurdu. ABD’nin İran ve Afgan varlıklarını hedef alan eylemleri teokratik, yalnızlaştırılmış, menzili dar devletlere özgü bir istisna olarak görülebilir veya 1980’lerin başında küresel rezervlerin ezici çoğunluğu Batı Bloku ve güvenlik mimarisi bizzat Washington’a bağlı Körfez monarşilerinde bulunduğundan İran vakası dünya için büyük bir önem arz etmemiş olabilir. Oysa 2022’de Rusya Merkez Bankası’nın yaklaşık 300 milyar dolarlık rezervinin dondurulması, öyle ya da böyle Batı’nın tarihsel bir parçası olan, dünyanın en büyük ekonomilerinden ve emtia üreticilerinden birine karşı ABD öncülüğünde Avrupa Birliği, İngiltere, İsviçre ve Japonya’nın da ortak cepheye katılmasıyla G7 para birimlerinin tamamının birer yaptırım enstrümanına dönüştüğü tarihsel önemde bir vakaydı. Nitekim 1914–2024 arasında 117 adet ‘merkez bankası varlıklarına yönelik yaptırım vakası’ derleyen Ferrari Minesso vd. (2026), Rusya vakasında dondurulan 300 milyar dolarlık rezervin küresel rezervlerin %2,5’ine denk geldiğini ve eşi benzeri görülmemiş bir ölçekte olduğunu belgeliyor. Taliban ve İran yönetimlerine karşı askıya alınmasında beis görülmeyen uluslararası hukukun kadim temellerinden egemenlik dokunulmazlığı (sovereign immunity) ilkesi, Rusya örneğinde oldukça gümbürtülü bir şekilde ayaklar altına alındı. Batılı bankacılık sisteminde veya devlet tahvillerinde tutulan her rezervin nihayetinde ihraççı egemenin siyasi iradesine rehin olduğu tescillenmiş oldu. Belçika merkezli uluslararası menkul kıymet saklama kuruluşu Euroclear nezdinde bloke edilen yaklaşık 190 milyar avroluk Rus varlığının vadesi geldikçe oluşan gelirleri teminat gösterilerek Ukrayna’ya 50 milyar dolarlık kredi açılması, finans mühendisliğiyle ve Batılı güçlerin kafasına estiğinde egemenlik dokunulmazlığının ve mülkiyet güvencesinin delinebileceğini tüm dünyaya ilan etti[6].

Peki ama bu kırılmayla birlikte dünya genelinde merkez bankaları gerçekten dolardan kaçıp altına mı sığındı? Dünya Altın Konseyi verileri üzerinden bakıldığında, 2022 yılı öncesinde, merkez bankalarının rekor alım yaptığı 2018 yılındaki seviye 656 tondu. 2022’nin sadece ikinci yarısında 839 tonluk müthiş bir sıçrama gerçekleşti (2022 toplamı: 1080 ton oldu). Sonraki yılların ve çeyreklerin tümünde de 2010’ların ortalamasına göre oldukça yüksek (neredeyse 2 katı) olan tempo korundu. Bu dönemde özellikle Çin’in altın alımları dikkat çekti. Dünya Altın Konseyi’nin güncel verileri, 2026 ilk çeyrek istisnasına rağmen, merkez bankası alımlarının ve Çin resmi altın talebinin 2026’da da güçlü olacağı izlenimi vermektedir[7].

Son bölümde bu konuyu daha genel bir perspektife oturtmadan önce kısa bir ampirik literatür molası verelim ve altın ve “de-dolarizasyon” konularında gerçekte ne oluyor inceleyelim. Devam edecek…

Kaynakça

Aldasoro, I., & Ehlers, T. (2018). “Global liquidity: changing instrument and currency patterns”. BIS Quarterly Review, (September), 17–27.

Borio, Claudio EV, Robert N. McCauley, and Patrick McGuire (2017). “FX swaps and forwards: missing global debt?.” BIS Quarterly Review September (2017).

Drezner, D. W. (2021). “Introduction: The Uses and Abuses of Weaponized Interdependence”, D. W. Drezner, H. Farrell ve A. L. Newman (Ed.), The Uses and Abuses of Weaponized Interdependence içinde (s. 1–16). Washington, DC: Brookings Institution Press.

Farrell, H. ve Newman, A. L. (2019). “Weaponized Interdependence: How Global Economic Networks Shape State Coercion”, International Security, 44(1), 42–79.

Fernández-Villaverde, J. (2026). “Financial Innovation: Some Considerations on Sanctions”, Federal Reserve Bank of Kansas City Jackson Hole Economic Policy Symposium Sunumu, Jackson Hole, WY, 27–29 Ağustos 2026 (İlgili çalışma için ayrıca bkz. Fernández-Villaverde, J., Li, Y., Xu, L. ve Zanetti, F. [2025], “Charting the Uncharted: The (Un)Intended Consequences of Oil Sanctions and Dark Shipping”, NBER Working Paper, No. 33486).

Ferrari Minesso, M., Krahnke, T., Mehl, A. ve Vansteenkiste, I. (2026). “Seizing Central Bank Assets?”, Journal of International Economics, 163, 104207 (İlk versiyon: CEPR Discussion Paper, No. 19186).

James, H. (2021). “Weaponized Interdependence and International Monetary Systems”, D. W. Drezner, H. Farrell ve A. L. Newman (Ed.), The Uses and Abuses of Weaponized Interdependence içinde (s. 83–99). Washington, DC: Brookings Institution Press.

Jia, R. (2026). “China Gold Market Update: Q3 Ends with Strong Official Gold Buying”, World Gold Council Goldhub, 15 Ekim 2026.

McCauley, R, P McGuire and V Sushko (2015): “Dollar credit to emerging market economies”, BIS Quarterly Review, December, pp 27–41.

Oatley, T. (2021). “Weaponizing International Financial Interdependence”, D. W. Drezner, H. Farrell ve A. L. Newman (Ed.), The Uses and Abuses of Weaponized Interdependence içinde (s. 101–116). Washington, DC: Brookings Institution Press.

Notlar

  1. Bu son tespite hemen müdahale edelim ve ince bir düzeltme yapalım: yaptırımlar veya jeostratejik gelişmeler rezervlerde dolardan kaçma eğilimlerini tetikliyor, altına yönelimi artırıyor olabilir ama doların şu an için elle tutulur gözle görülür bir zayıflama gösterdiği doğru değil (ileride göreceğiz); dahası, dolar herhangi bir çalkantıda kendisine dönülen para birimi olmaya devam ediyor çünkü yalnızca resmi rezervler değil, ABD dışındaki bankaların ve özel sektör şirketlerinin sınır ötesi borçlanması ve döviz swap mimarisi ezici ölçüde dolar (yükümlülükleri) üzerine kurulu (McCauley vd., 2015; Aldasoro ve Ehlers, 2018; Borio vd., 2017). ↑
  2. Drezner (2021) ile Farrell ve Newman (2019), WI yaklaşımının karşılıklı bağımlılık ilişkilerine yönelik geleneksel yaklaşımlardan neden köklü bir kopuşu temsil ettiğini tartışıyor. Klasik liberal gelenek ekonomik karşılıklı bağımlılığı hep iyicil bir mercekle okumuş; dış ticaretin kopuş maliyetlerini artırarak çatışmayı caydırdığını, küreselleşme ağlarının hiyerarşileri düzleştirip devlet gücünü aşındırdığını veya ABD rakipsiz iktisadi hegemon olduğu müddetçe ağdaki asimetrilerden aslan payını almasının dert edilecek bir yanı olmadığını (bilakis ABD’nin dünyaya büyüme ve yenilik sağlayan iyicil bir gündem belirleyici olduğunu) varsaymıştır. Öte yandan WI, Albert Hirschman’dan başlayarak tartışılagelen geleneksel “asimetrik bağımlılık” yazınından da önemli ölçüde ayrılır: İkili ticaret ilişkilerindeki asimetrilerde alternatif bulma esnekliği ve çıkış seçenekleri görece fazlayken; ölçek ekonomileri ve pozitif ağ dışsallıklarıyla “kazananın her şeyi aldığı” sistemik merkez-uç ağlarında çıkış opsiyonları son derece daralmakta ve ilişki katılaşmaktadır. Üstelik yazarların vurguladığı üzere her sektör WI üretmeye elverişli değildir: Çok sayıda tedarikçinin bulunduğu, tek bir merkezî altyapıya muhtaç olmayan ve devletlerin görünür ağırlığı nedeniyle katılımcıların baştan itibaren temkinli yaklaştığı dağınık emtia piyasalarında tekil bir boğum noktası oluşmazken; devasa sabit maliyetler ve güçlü ağ dışsallıkları barındıran küresel finans (SWIFT, dolar takası) ve veri akışları kaçınılmaz olarak tekelleşmiş birer merkez-uç mimarisine dönüşür. Yukarıda Fernández-Villaverde’nin (2026) emtia yaptırımlarının delinmesine bakıp finansal yaptırımların da aynı sorunlarla malul olduğunu savunmasındaki ve “bir bağlantıyı kestiğinizde ağ düşük maliyetle kendine yeni bir rota bulur” genellemesindeki temel yanılgı da tam olarak buradadır: Yazar, çıkış opsiyonu bol olan dağınık emtia ağlarıyla (veya soyut “düz ağ” modelleriyle), alternatif üretmenin kısa-orta vadede imkânsıza yakın olduğu sistemik finansal merkez-uç ağlarını birbirine karıştırmakta; küresel dolar sistemini baypas etmeyi, navigasyonda kapalı yolu görüp yan sokağa sapmak kadar zahmetsiz bir iş sanmaktadır. ↑
  3. Harold James (2021), uluslararası para sistemlerinde karşılıklı bağımlılığın silahlaştırılmasının yeni olmadığını; 1. Dünya Savaşı öncesi altın standardında küresel ticaret finansmanının ve deniz sigortacılığının Londra’da toplanmasının İngiliz Donanması’na stratejik emtia akışlarını izleme (panopticon) ve abluka altına alma (boğum noktası) gücü verdiğini hatırlatıyor. Ancak, James’e göre merkezdeki düğümün gücünü koruyabilmesi için ketumluk ve ihtiyat şarttır, altyapının şantaj aracına dönüşmesi sistemik karşı-tepkiler doğurabilmektedir. Tarihsel olarak bu tepki iki şekilde tezahür etmiştir: İlki, 1907 finansal krizi ve artan jeopolitik gerilimler sonrası Alman-Amerikan banker Warburg kardeşlerden Paul Warburg’un İngiliz finansal tekeline olan bağımlılığı azaltmak üzere ABD’de Fed’in ve dolar kabul senedi piyasasının kuruluşuna öncülük etmesinde simgeleşen, alternatif ve dengeleyici finansal altyapılar kurmaya dayalı Warburg dersidir. İkincisiyse, Avro Bölgesi borç krizinde TARGET2 takas bakiyelerinin siyasi bir şantaj aracına dönüşmesiyle gündeme gelen, karşılıklı bağımlılığı tamamen koparmaya dayalı yıkıcı Sinn-Varoufakis dersidir (James, 2021). ↑
  4. Jeremy Bentham’ın, merkezdeki tek bir gözetleme kulesinden tüm mahkûmların görünmeden izlenebildiği hapishane tasarımına (panopticon) dayanan kavram; merkezi kontrol eden gücün ağdaki tüm aktörleri tek taraflı gözetleyebilme kapasitesini ifade eder. ↑
  5. Oatley (2021), 11 Eylül 2001 sonrasında ABD Vatanseverlik Yasası ile başlayan finansal yaptırım dalgasının, Kuzey Kore’nin dış dünyaya açılan kapısı Banco Delta Asia’yı bir gecede çökerttiğini, İran’ı nükleer müzakere masasına oturttuğunu ve kuralları delen on büyük Avrupa bankasına 12.8 milyar dolar ceza kesilmesini sağladığını örnek gösteriyor. Ancak, finansal boğum noktası silahının üç katı koşula bağlı olduğunu ekliyor Oatley: (i) Hedefin sistemik ölçekte önemli ve büyük olmaması (ABD, Nisan 2018’de Rus alüminyum devi Rusal’a uyguladığı yaptırımdan, küresel metal piyasaları ve tedarik zinciri etkileri sebebiyle, bir yıl içinde vazgeçmek zorunda kalmıştır), (ii) hedef ülkenin misilleme yapabileceği alternatif fiziksel boğum noktasına sahip olmaması (örneğin Çin, kritik minerallerdeki boğum noktalarını elinde tuttuğu için bu koşulu bozmaktadır), ve (iii) büyük güçlere karşı Batı ittifakı içinde tam bir mutabakat olması. ↑
  6. Dondurulan Rusya rezerv varlıklarının anaparasına el konulması meselesinde pek çok Avrupa ülkesinin bu yöndeki talebine rağmen tam bir uzlaşı sağlanamamaktadır. Euroclear’ın bulunduğu Belçika ve Avrupa Merkez Bankası başlıca itirazcılar arasındadır. Ferrari Minesso vd.’nin (2026) vurguladığı üzere, dünya tarihinde kendisi fiilen savaşta olmayan tarafsız ülkelerin, devam eden bir savaş sırasında üçüncü bir ülkenin yeniden inşasını finanse etmek maksadıyla başka bir egemenin merkez bankası varlıklarına kalıcı olarak el koyduğu tek bir tarihsel örnek dahi bulunmuyor. Tarihteki el koymalar, yalnızca doğrudan sıcak savaşa girilen düşman ülkelere uygulanmıştır ya da savaş sonrasındaki resmî barış antlaşmaları sırasında görülmüştür; dolayısıyla mevcut Ukrayna tazminat tartışmaları uluslararası hukuk açısından bütünüyle emsalsiz ve küresel finans merkezlerinin itibarını sarsma riski taşıyan gri bir alanda seyrediyor. ↑
  7. Dünya Altın Konseyi analisti Jia (2026), Çin Merkez Bankası’nın resmi altın alım serisini 22 aya çıkararak Ağustos 2026’da 20,2 tonluk ilave alımla toplam resmi stokunu 2.387 tona, rezervler içindeki altın payını ise yüzde 9’a ulaştırdığını göstermektedir. ↑
Önerilen Alıntı: Alıntıyı Kopyala
Güney Düzçay (2026). … Silahlaştırılmış Karşılıklı Bağımlılık … – Altın Üzerine Sorgulamalar (VIII-Kısım 2/4). Katman Portal. https://katmanportal.com/doi/10.5281/zenodo.24324979
  • 2010 yılında Bilkent Üniversitesi Matematik Bölümü’nden mezun oldu. Yüksek lisansını 2013’te Orta Doğu Teknik Üniversitesi İktisat Bölümü’nde, doktorasını da 2022 yılında aynı bölümde tamamladı. 2018 yılından sonra, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasında kurumsal risk ve rezerv risk yönetimi alanlarında çalıştı. 2023 yılından beri Samsun Şubesinde görev yapmaktadır. Para, bankacılık, uluslararası finans ve merkez bankacılığı alanlarında çalışmalar yürütmektedir.

    Diğer Yazıları
Yapay Zeka Kullanımı Beyanı
Literatür taraması ve/veya kaynaklardan özet çıkarımı Dil bilgisi, anlam bozukluğu ve noktalama kontrolü Görsel oluşturma

Yazar, yapay zekâ araçlarını yukarıda belirttiği kapsamda bilimsel yayın etiğine bağlı kalarak kullandığını beyan etmektedir. Yapay zekâ desteğiyle üretilen içeriklerin tüm sorumluluğu yazara aittir.